Saturday, July 13, 2024
Homeइतिहासपद्मनाभ स्वामी मंदिराचं गूढ असलेला, शेवटचा दरवाजा उघडणारा संन्यासी कोण आहे.?

पद्मनाभ स्वामी मंदिराचं गूढ असलेला, शेवटचा दरवाजा उघडणारा संन्यासी कोण आहे.?

नमस्कार मित्रांनो, आपल्या मराठमोळ्या पेजवर तुमचे स्वागत आहे.. देशातील सर्वात श्रीमंत मंदिराच्या देखरेखीवरून सुरू असलेल्या वादावर देशातील सर्वात मोठ्या न्यायालयात निर्णय राजवंशाच्या बाजूने आला. केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथील पद्मनाभस्वामी मंदिराचे व्यवस्थापन करण्याचा त्रावणकोर राजघराण्याचा अधिकार सर्वोच्च न्यायालयाने मान्य केला आहे.

भारत हा जगातील सर्वात प्राचीन मानवी संस्कृतीचा जनक आहे. केरळ, हिंद महासागराच्या काठावर वसलेला दक्षिणेकडील प्रांत. इथली राजधानी तिरुवनंतपुरम आहे जिथे इस्रोचे विक्रम साराभाई स्पेस सेंटर आहे. तिरुअनंतपुरम सेंट्रल जवळ, येथून 15 किमी अंतरावर, संपूर्ण भारताची अर्थव्यवस्था बदलण्याची क्षमता असलेले मंदिर – श्री पद्मनाभस्वामी मंदिर

त्याच्या तळघरात एवढा खजिना असल्याचे सांगितले जाते की त्याची कल्पनाही करता येत नाही. जगातील सर्वात श्रीमंत मंदिर आणि त्यात अशी सात तळघरे आहेत आणि या तळघरांमध्ये कोट्यवधी रुपयांची संपत्ती आहे ज्याची तुम्ही कल्पनाही करू शकत नाही. पण ही कल्पना नाही, भ्रम नाही. हे संपूर्ण वास्तव आहे. जगातील सर्वात श्रीमंत स्वामी पद्मनाभस्वामी मंदिराची ख्याती जितकी जास्त तितकेच गूढ अधिक.

पद्मनाभस्वामी मंदिराचे सर्वात मोठे आणि खोल रहस्य, ज्यामध्ये हिंदूंची श्रद्धा, वारसा आणि इतिहास समाविष्ट आहे, तो खजिना आहे. देशातील सर्वात श्रीमंत मंदिराच्या देखरेखीवरून सुरू असलेल्या वादावर देशातील सर्वात मोठ्या न्यायालयात निर्णय राजवंशाच्या बाजूने आला.

केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथील पद्मनाभस्वामी मंदिराचे व्यवस्थापन करण्याचा त्रावणकोर राजघराण्याचा अधिकार सर्वोच्च न्यायालयाने मान्य केला आहे. केरळ उच्च न्यायालयाचा निर्णय बदलत सर्वोच्च न्यायालयाने हा निर्णय दिला आहे. तिरुअनंतपुरमच्या जिल्हा न्यायाधीशांच्या अध्यक्षतेखालील समिती सध्या मंदिराची व्यवस्था पाहणार आहे.

न्यायालयाने राजघराण्यातील नोकराचा अधिकार कायम ठेवला आहे, पण देवतेच्या पूजेच्या पद्धतीपासून ते मंदिराच्या मालमत्तेची देखभाल, भाविकांना सुविधा पुरविण्यापर्यंतचे अधिकार 5 सदस्यीय प्रशासकीय समितीकडे सोपवले आहेत.

आजच्या विश्लेषणात या मंदिराची कथा काय सांगू? या मंदिराला जगातील सर्वात श्रीमंत मंदिर का म्हटले जाते? त्याच्या सात दरवाजांचे रहस्य काय आहे? त्याच्या व्यवस्थापनाच्या अधिकाराबाबत काय वाद आहे, ज्यावर सर्वोच्च न्यायालयाने निकाल दिला आहे? सोन्यासारखा लखलखणारा गगनचुंबी मंदिरात इतका खजिना आहे की ते पाहून डोळे पाणावतात.

मंदिरात इतके सोने आहे की पाहणाऱ्यांचे डोळे विस्फारावेत. सोने, चांदी, हिरे, रत्ने, अशरफी, सोन्याच्या मूर्ती आणि न जाणो अजून काय? भगवान विष्णूचे हे मंदिर करोडो हिंदूंच्या श्रद्धेचे केंद्र आहे. असे म्हटले जाते की या मंदिरात येणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला भगवान विष्णूचे वरदान मिळते आणि प्रत्येक इच्छा पूर्ण होते. पण मंदिराबद्दल बरेच काही सांगितले जाते.

जो कोणी या मंदिराचा सातवा दरवाजा उघडणार आहे तो अजून जन्माला आला नाही. कोणतीही चावी मंदिराचा सातवा दरवाजा उघडू शकत नाही, अवाढव्य खजिना लपवून ठेवतो. केवळ सिद्ध पुरुषच मंदिराचा सातवा दरवाजा मंत्राने उघडू शकतो. दुसऱ्याने सातवा दरवाजा उघडला तर आपत्ती येईल, असेही म्हटले जाते.

मंदिराची कथा – असे मानले जाते की हे मंदिर त्रावणकोरच्या राजांनी बांधले होते, ज्याचा उल्लेख 9 व्या शतकातील ग्रंथांमध्ये देखील आढळतो. मंदिराचे सध्याचे स्वरूप 18 व्या शतकात बांधले गेले. 1750 मध्ये महाराज मार्तंड वर्मा यांनी स्वतःला देवाचे सेवक म्हणजेच ‘पद्मनाभ दास’ असे वर्णन केले. यासह त्रावणकोर राजघराण्याने आपले जीवन आणि संपत्ती पूर्णपणे परमेश्वराला अर्पण केली आहे.

सरकारने ताब्यात घेतले नाही
त्रावणकोरच्या राजांनी 1947 पर्यंत राज्य केले. स्वातंत्र्यानंतर ते भारतात विलीन झाले, परंतु हे मंदिर सरकारने ताब्यात घेतले नाही. त्रावणकोरच्या राजघराण्याकडे राहण्याची परवानगी देण्यात आली होती, तेव्हापासून पद्मनाभ स्वामी मंदिर राजघराण्यातील खाजगी ट्रस्टद्वारे चालवले जात आहे.

त्रावणकोर आणि कोचीनचे राजघराणे आणि भारत सरकार यांच्यात 1949 मध्ये करार झाला. या अंतर्गत श्री पद्मनाभस्वामी मंदिराचा कारभार ‘त्रावणकोरच्या शासक’कडे असेल असा निर्णय घेण्यात आला. मंदिराचे व्यवस्थापन त्रावणकोर कोचीन हिंदू धार्मिक संस्था कायद्याच्या कलम 18(2) अंतर्गत त्रावणकोरच्या शासकाच्या नेतृत्वाखालील ट्रस्टच्या हातात राहिले.

त्रावणकोरच्या शेवटच्या शासकाचे 20 जुलै 1991 रोजी निधन झाले. यानंतरही केरळ सरकारने मंदिराचे व्यवस्थापन त्रावणकोरच्या शेवटच्या शासकाचे भाऊ उत्तरतम तिरुनल मार्तंडा वर्मा यांच्या अध्यक्षतेखालील प्रशासकीय समितीकडे सोपवले. मात्र, जेव्हा वर्मा यांनी मंदिरात लपवलेल्या खजिन्यावर राजघराण्याचा दावा सिद्ध करण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा दिवाणी न्यायालयात याचिकांचा पाऊस पडला. त्रावणकोरच्या राजघराण्याला मंदिराच्या संपत्तीचा विनाकारण वापर करू देऊ नये, अशी याचिका भाविकांनी केली होती.

त्रावणकोरच्या शेवटच्या शासकाचा धाकटा भाऊ या नात्याने वर्मा यांना त्रावणकोर-कोचीन हिंदू धार्मिक संस्था कायद्याच्या कलम 18(2) अंतर्गत श्री पद्मनाभस्वामी मंदिराची मालकी, नियंत्रण आणि व्यवस्थापन करण्याचा अधिकार आहे का, असा प्रश्न उच्च न्यायालयासमोर होता. 1950 किंवा क्र. या प्रश्नाला उत्तर देताना उच्च न्यायालयाने ‘शासक’ हा वारसदार म्हणून मिळवता येणारा दर्जा नाही, असे निरीक्षण नोंदवले होते.

यामुळे, 1991 मध्ये शेवटच्या शासकाच्या मृत्यूनंतर पूर्वीच्या त्रावणकोर राज्याचा कोणताही शासक जिवंत नाही. त्रावणकोरचे माजी शासक म्हणून उत्तमतम तिरुनल मार्तंडा वर्मा हे मंदिराच्या प्रशासनावर दावा करू शकत नाहीत, असेही नमूद करण्यात आले. मंदिराच्या तळघरात ठेवलेला खजिना सार्वजनिक करावा, असेही उच्च न्यायालयाने म्हटले होते. ते संग्रहालयात प्रदर्शित करावे आणि त्यातून मिळालेल्या पैशातून आणि प्रसादाने मंदिराची देखभाल करावी.

मंदिराचा सातवा दरवाजा
विष्णूला समर्पित या मंदिराविषयी असे म्हटले जाते की, राजांनी येथे अमाप संपत्ती लपवून ठेवली होती जेणेकरून ते काही गरजेच्या वेळी उपयोगी पडेल. मंदिरात 7 गुप्त अंधारकोठडी आहेत आणि प्रत्येक अंधारकोठडीला एक दरवाजा जोडलेला आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाच्या देखरेखीखाली एकामागून एक सहा तळघरे उघडण्यात आली. एकूण 1 लाख कोटींहून अधिक किमतीचे सोने आणि हिऱ्यांचे दागिने इथून सापडले, जे मंदिर ट्रस्टकडे ठेवण्यात आले होते. पण शेवटच्या आणि सातव्या दरवाज्याजवळ आल्यावर दारावर नागाची भव्य आकृती कोरलेली दिसली. त्यामुळे दरवाजा उघडण्याचा प्रयत्न थांबला. असे मानले जाते की या दरवाजाचे रक्षण स्वतः भगवान विष्णूच्या अवताराने केले आहे आणि ते उघडल्यास काही मोठे संकट ओढवेल.

टीपी सुंदर दास, ज्यांच्या याचिकेवरून दरवाजे उघडण्याचा निर्णय घेण्यात आला, त्यांचा आकस्मिक मृत्यू हाही या दरवाजांचा शाप आहे, असे मंदिरावर श्रद्धा ठेवणाऱ्यांचे मत आहे. त्यानुसार 1931 मध्ये दरवाजा उघडण्याचा प्रयत्न केला जात असताना हजारो नागांनी मंदिराच्या तळघराला वेढले होते. यापूर्वी 1908 मध्येही असे घडले होते.

तो दरवाजा कसा आहे, जो अजूनही गूढ आहे?
सातवा दरवाजा अतिशय मजबूत दरवाजा आहे जो बंद आहे. ते उघडण्यासाठी किंवा बंद करण्यासाठी कोणतीही साखळी, नट-बोल्ट, साखळी किंवा लॉक नाही. हा दरवाजा कसा बंद झाला, हे अजूनही शास्त्रज्ञांसाठी रहस्य आहे. ते उघडता येत नाही कारण त्यावर दोन लोखंडी साप बनवलेले असून ते उघडले तर फार वाईट परिणाम होईल असा इशाराही लिहिलेला आहे.

त्याला ना कुलूप आहे ना कुंडी. त्याला एका मंत्राने शिक्कामोर्तब केल्याचे सांगितले जाते. त्याला अष्टनाग बंधन मंत्र म्हणतात. पण तो मंत्र काय आहे हे कोणालाच माहीत नाही. त्या चेंबरला एक विचित्र शाप सहन करावा लागतो. जर कोणी त्याला चेंबरच्या दारात नेण्याचा प्रयत्न केला तर तो आजारी पडतो किंवा त्याचा मृत्यूही होऊ शकतो.

दरवाजावरील दोन सापांचा आकार पाहून तज्ज्ञांचे मत आहे की ते नाग पाशम सारख्या मंत्राने बांधले गेले असावे आणि आता ते गरुड मंत्राचा उच्चार करून उघडले जाऊ शकते. पण हे मंत्र इतके अवघड आहेत की त्यांच्या उच्चारात किंवा पद्धतीत थोडी चूकही अवघड ठरू शकते, असेही मानले जाते. हेच कारण आहे की आजपर्यंत आम्ही ते उघडण्याचे धाडस केले नाही.

लाखोंचे सोने बाहेर आले
सर्वोच्च न्यायालयाच्या देखरेखीखाली उघडण्यात आलेल्या या मंदिरात 7 तळघर असून त्यात एक लाख कोटी रुपये किमतीचे हिरे आणि दागिने सापडल्याचे सांगण्यात येत आहे. यानंतर टीमने व्हॉल्ट-बीचा सातवा दरवाजा उघडण्यास सुरुवात करताच दरवाजावर कोब्रा सापाचे चित्र पाहून काम बंद करण्यात आले. हा दरवाजा उघडणे अशुभ ठरेल अशी अनेकांची धारणा होती.

सर्वोच्च न्यायालयाने काय निर्णय दिला?
त्रावणकोरच्या राजघराण्याकडे मंदिराच्या प्रशासनाचा अधिकार कायम राहील, असे सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे. मंदिराच्या कारभाराचे व्यवस्थापन करणारी प्रशासकीय समिती सध्या तिरुअनंतपुरमच्या जिल्हा न्यायाधीशांच्या अध्यक्षतेखाली असेल.

श्री पद्मनाभस्वामी मंदिराचा ताबा घेण्यासाठी राज्य सरकारला ट्रस्ट स्थापन करण्यास सांगणारा केरळ उच्च न्यायालयाचा 31 जानेवारी 2011 चा आदेश न्यायालयाने बाजूला ठेवला. त्रावणकोरच्या शेवटच्या शासकाच्या मृत्यूने राजघराण्याची भक्ती आणि सेवा त्यांच्यापासून हिरावून घेतली जाऊ शकत नाही, असे न्यायालयाने म्हटले आहे. ते त्यांच्या परंपरांच्या आधारे मंदिराची सेवा चालू ठेवू शकतात. तथापि, कल्लार-बी म्हणजेच व्हॉल्ट बी उघडायचे की नाही याचा निर्णय समिती घेईल, असेही न्यायालयाने म्हटले आहे. किस्से असोत, दंतकथा असोत, आख्यायिका असोत किंवा काहीही असो, पण वास्तव हे आहे की जगातील सर्वात श्रीमंत मंदिरात इतकी संपत्ती आहे जी देशाचे नशीब बदलू शकते.

टिप – मित्रांनो, आमच्या पेजचा उद्देश कोणत्याही प्रकारची अंधश्रद्धा पसरवणे हा नाही, फक्त भारतीय समाजाने स्वीकारलेल्या कथा आणि पद्धती तुमच्यापर्यंत पोहोचवल्या जातात. आमचे पेज कोणत्याही प्रकारची अंधश्रद्धा भडकवत नाही. येथे शेयर केलेले लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहेत. कृपया त्यांचा अंधश्रद्धेचा एक प्रकार म्हणून वापर करू नका.

तर मित्रांनो तुमच्या टिप्पण्यांद्वारे तुम्हाला आणखी काय वाचायला आवडेल ते आम्हाला कळवा. कारण तुमची एक टिप्पणी आमची प्रेरणा वाढवते. तसेच कृपया आमचे फेसबुक पेज लाईक पण करा जेणेकरून तुम्हाला आमचे सर्व अपडेट वेळेवर मिळू शकतील आणि आमचे फेसबुक पेज देखील शेयर करा. धन्यवाद..!!

RELATED ARTICLES
- Advertisment -

अध्यात्मिक

जरा हटके

Most Popular